Η επέκταση και ολοκλήρωση της Εγκατάστασης Επεξεργασίας Λυμάτων Ηρακλείου Κρήτης αποτελεί ένα έργο με ιδιαίτερη τεχνική και περιβαλλοντική σημασία για την περιοχή. Σχεδιάστηκε για να εξυπηρετήσει επιπλέον 30.000 ισοδύναμους κατοίκους, ανεβάζοντας τη συνολική δυναμικότητα της εγκατάστασης σε επίπεδο που ανταποκρίνεται στις αυξημένες ανάγκες του ευρύτερου πολεοδομικού συγκροτήματος Ηρακλείου. Παράλληλα, σηματοδότησε για τη NAMA Consulting Engineers & Planners S.A. ένα ορόσημο καινοτομίας, καθώς αποτέλεσε την πρώτη μελέτη μονάδας επεξεργασίας αστικών λυμάτων της εταιρείας με εφαρμογή τεχνολογίας μεμβρανών MBR (Membrane Bioreactor).
Για το έργο αυτό, η NAMA ανέλαβε τη μελέτη της επέκτασης της ΕΕΛ, συμβάλλοντας στον σχεδιασμό μιας εγκατάστασης νέας γενιάς, με αυξημένη απόδοση, υψηλό βαθμό αυτοματοποίησης και σημαντικά βελτιωμένη ποιότητα εκροής.
Το αντικείμενο της NAMA περιλάμβανε τον σχεδιασμό:
- ενδιάμεσου αντλιοστασίου,
- δύο λεπτοεσχαρών,
- δύο βιολογικών αντιδραστήρων με διακριτές ανοξικές και αερόβιες ζώνες,
- τεσσάρων δεξαμενών μεμβρανών για την εγκατάσταση υποβρύχιων μονάδων hollow-fibre,
- ειδικού κτιρίου ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού για αντλίες permeate, φυσητήρες αερισμού και έκπλυσης, χημικό καθαρισμό και ηλεκτρικούς πίνακες,
- μονάδας επεξεργασίας ιλύος με δύο φυγοκεντρικούς decanters,
- πλήρως αυτοματοποιημένου συστήματος λειτουργίας με τοπικά PLCs και κεντρικό σύστημα SCADA.
Από τεχνική άποψη, το έργο συνδύασε τη βιολογική επεξεργασία με τεχνολογία μεμβρανών, επιτρέποντας παραγωγή εκροής υψηλότερης ποιότητας και πιο συμπαγή διάταξη σε σχέση με συμβατικές λύσεις. Η επέκταση επεξεργάζεται επιπλέον 6.000 m³/ημέρα, ενώ η συνολική εγκατάσταση μπορεί να εξυπηρετεί περίπου 194.000 ισοδύναμους κατοίκους. Το σύστημα μεμβρανών αναπτύσσεται σε συνολική επιφάνεια 28.880 m², ενώ η γραμμή ιλύος σχεδιάστηκε ώστε να επιτυγχάνει αφυδάτωση μέχρι 25% ξηρά στερεά, ενισχύοντας την αποδοτικότητα και τη σταθερότητα της λειτουργίας.
Η σημασία του έργου ξεπερνά όμως το όριο της ίδιας της εγκατάστασης. Σε μια περιοχή όπου η διαθεσιμότητα νερού δέχεται ολοένα μεγαλύτερη πίεση, η προηγμένη επεξεργασία λυμάτων και η ασφαλής επαναχρησιμοποίηση του επεξεργασμένου νερού αποκτούν ιδιαίτερη στρατηγική αξία. Η Κρήτη αντιμετωπίζει επαναλαμβανόμενες περιόδους ξηρασίας, ενώ στο Ηράκλειο οι πιέσεις στους υδατικούς πόρους επηρεάζουν την καθημερινή ζωή, την αγροτική παραγωγή και τις τουριστικές δραστηριότητες.
Στο πλαίσιο αυτό, η αναβάθμιση της ΕΕΛ Ηρακλείου ενισχύει ένα πιο κυκλικό και πιο ανθεκτικό μοντέλο διαχείρισης νερού. Η επεξεργασμένη εκροή καθίσταται κατάλληλη για άρδευση, υποστηρίζοντας την εξοικονόμηση πολύτιμων γλυκών υδάτων και τη σταδιακή ενσωμάτωση της επαναχρησιμοποίησης στις παραγωγικές και περιβαλλοντικές υποδομές της περιοχής. Στην ευρύτερη περιοχή του Ηρακλείου, το ανακτημένο νερό χρησιμοποιείται ήδη για την άρδευση περίπου 570 εκταρίων γεωργικής γης, συμπεριλαμβανομένων αμπελώνων και ελαιώνων, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία τέτοιων υποδομών για την τοπική οικονομία και τη βιώσιμη διαχείριση των πόρων.
Ο ευρύτερος περιβαλλοντικός αντίκτυπος του έργου περιλαμβάνει:
- βελτίωση της ποιότητας της επεξεργασμένης εκροής μέσω προηγμένης επεξεργασίας με μεμβράνες,
- ενίσχυση της ασφαλούς επαναχρησιμοποίησης νερού για αρδευτικές χρήσεις,
- μείωση της πίεσης στους συμβατικούς υδατικούς πόρους σε μια περιοχή με αυξανόμενη λειψυδρία,
- υποστήριξη της γεωργικής δραστηριότητας και της ανθεκτικότητας της τοπικής παραγωγής,
- καλύτερη προστασία του εδάφους και των υδάτινων αποδεκτών μέσω πιο ελεγχόμενης και αποδοτικής επεξεργασίας,
- προώθηση ενός πιο σύγχρονου, πιο αποδοτικού και πιο βιώσιμου μοντέλου διαχείρισης λυμάτων για την Κρήτη.
Μέσα από το έργο αυτό, η NAMA συνέβαλε στη δημιουργία μιας υποδομής που συνδυάζει τεχνική καινοτομία με ουσιαστική περιβαλλοντική αξία. Η επέκταση της ΕΕΛ Ηρακλείου δεν αποτελεί μόνο μια αναβάθμιση εγκατάστασης, αλλά ένα σημαντικό βήμα προς καθαρότερο νερό, εξυπνότερη χρήση των πόρων και μεγαλύτερη ανθεκτικότητα για το μέλλον της Κρήτης.
